Cách kiểm tra linh kiện máy tính cũ khi đi mua để không dính hàng đào coin, sửa chữa

Đi mua đồ công nghệ cũ nói chung hay máy tính cũ nói riêng lúc nào cũng giống như đi đánh bạc nếu anh em không có chút kiến thức dắt túi. Thợ thuyền hay các tay buôn bây giờ bùa phép rất ghê, từ card trâu cày nát bét sơn lại tản nhiệt cho tới ổ cứng bị bad sector tua lại giờ chạy để bán giá hàng lướt.

Muốn không bị mất tiền oan và ôm về một đống phế liệu, anh em cứ vác theo một chiếc USB có sẵn mấy công cụ kiểm tra dưới đây rồi test kỹ từng món theo các bước này.

Soi ngoại hình và ốc ác bên ngoài

Đừng vội tin mấy lời quảng cáo kiểu máy nữ dùng chỉ lướt web hay hàng người dùng thanh lý. Việc đầu tiên khi cầm máy hay linh kiện trên tay là phải nhìn thật kỹ bằng mắt thường.

• Nhìn vào các chân ốc của card màn hình, bo mạch chủ hay vỏ máy xem có vết toét đầu ốc, trầy xước sơn hay có dấu hiệu bị tháo ra chọc ngoáy nhiều lần không.

• Soi kỹ phần mạch đồng (PCB), nếu thấy xuất hiện những vết ố vàng đậm, dầu tản nhiệt chảy nham nhở hoặc có mùi khét thì khả năng cao linh kiện đó đã từng bị đem đi hấp chip hoặc hoạt động trong môi trường nhiệt độ quá cao suốt thời gian dài.

• Nhìn tem bảo hành dán trên ốc xem có phải tem xịn của các nhà phân phối lớn hay chỉ là mấy cái tem cửa hàng dán đè lên nhau để che vết tháo mở.

Ép card màn hình chạy hết công suất bằng FurMark

Card màn hình (VGA) là món dễ dính hàng nát nhất vì thị trường trâu cày xả ra rất nhiều. Con card nhìn bên ngoài có thể bóng loáng do được rửa bằng hóa chất, nhưng khi bắt làm việc nặng thì lỗi mới bắt đầu lòi ra.

Anh em tải phần mềm FurMark về máy, bật bài test độ phân giải Full HD hoặc 2K rồi cho chạy liên tục tầm 10 đến 15 phút và quan sát thật kỹ:

• Nhiệt độ GPU và Hotspot: Nếu nhiệt độ nhanh chóng vượt qua mốc 85°C kèm theo tiếng quạt rít như máy bay cất cánh thì tản nhiệt đã quá kém hoặc keo bên trong đã khô queo.

• Hiện tượng rác hình (artifact): Trong lúc bài test đang chạy, nếu thấy màn hình xuất hiện các chấm màu xanh đỏ nhấp nháy, sọc ngang dọc hoặc máy tự văng ra màn hình desktop thì con card này chip nhớ đã sắp đi viện, tốt nhất là bỏ qua ngay lập tức.

Soi sức khỏe và lịch sử ổ cứng bằng CrystalDiskInfo

Ổ cứng là nơi lưu dữ liệu quan trọng, mua phải ổ sắp chết thì vừa mất tiền vừa mất trắng tài liệu công việc. Để kiểm tra, anh em bật công cụ CrystalDiskInfo lên để đọc thông số kỹ thuật thực tế lưu trong chip nhớ.

• Xem phần Health Status: Nếu phần mềm báo Caution (vàng) hoặc Bad (đỏ) tức là ổ cứng đã dính bad sector, tuyệt đối không mua dù giá có rẻ bằng nửa thị trường.

• Kiểm tra số giờ hoạt động (Power On Hours) và lượng dữ liệu đã ghi (Total Host Writes): Nếu người bán bảo ổ mới dùng vài tháng nhưng kiểm tra thấy số giờ chạy lên tới cả chục nghìn giờ hoặc lượng ghi lên đến vài trăm Terabyte thì rõ ràng đây là ổ cày cuốc trong các dàn máy đào tiền ảo hoặc máy chủ chạy liên tục ngày đêm.

Kiểm tra độ ổn định của CPU và bộ nhớ RAM

Để biết bộ đôi vi xử lý và RAM có bị lỗi vặt hay xung đột ngầm không, cách nhanh nhất là dùng các bài kiểm tra áp lực thực tế thay vì chỉ mở vài ứng dụng vớ vẩn.

• Tải phần mềm Cinebench hoặc AIDA64 về để ép CPU chạy 100% tải trong vài phút. Nếu máy giữ được xung nhịp ổn định, không bị màn hình xanh chết chóc (BSOD) hay tự khởi động lại thì chip và hệ thống cấp điện trên bo mạch chủ còn dùng tốt.

• Sử dụng công cụ chẩn đoán bộ nhớ tích hợp sẵn của Windows (Windows Memory Diagnostic) để máy tự quét toàn bộ các ô nhớ trên thanh RAM, đảm bảo không có thanh nào bị lỗi chập chờn khi gánh tác vụ nặng.

Test kỹ các cổng kết nối và màn hình

Nhiều người đi mua máy chỉ mải mê xem cấu hình mạnh yếu mà quên mất những thứ lặt vặt như cổng cắm hay tấm nền hiển thị, về nhà cắm chuột cắm bàn phím mới biết cổng bị liệt.

• Cắm thử lần lượt tất cả các cổng USB, cổng tai nghe 3.5mm, cổng HDMI/DisplayPort xem máy có nhận tín hiệu ngay lập tức và giữ kết nối ổn định không.

• Mở một trang web test màn hình online, chuyển toàn bộ màn hình sang các màu đơn sắc như trắng, đen, đỏ, xanh lá để soi xem có điểm chết (dead pixel), vệt ố sáng hay hiện tượng ám màu cục bộ nào không.

Đi mua đồ cũ cứ giữ tâm lý cẩn thận, test thật kỹ càng từ trong ra ngoài từ 30 phút đến 1 tiếng. Nếu người bán tỏ thái độ khó chịu, giục giã hoặc kh